thumb|200px|Helena i Parys, obraz pędzla Jacques’a-Louisa Davida, 1788 thumb|200px|Helena Trojańska, obraz pędzla Evelyn De Morgan, 1898 Helena Trojańska, Helena Spartańska (gr. Helénē) – w mitologii greckiej królewna i królowa Sparty; bohaterka Iliady Homera.
Uchodziła za córkę Tyndareosa, króla Sparty, lub boga Zeusa, który pod postacią łabędzia zapłodnił Ledę, a Helena wykluła się z jaja.
Była najpiękniejszą kobietą swoich czasów. O jej rękę starali się, według różnych źródeł: Odyseusz, syn Laertesa, Diomedes, syn Tydeusa, Antilochos, syn Nestora, Idomeneus, wnuk Minosa, Kinyras, syn Apolla, Agapenor, syn Ankaeosa, Stenelos, syn Kapaneusa, Amfimachos, syn Kteatosa, Talpios, syn Eurytosa, Meges, syn Fyleosa, Amfilochos, syn Amfiaraosa, Blanirus, syn Onitesa, Menesteusz, syn Peteosa, Schedios i Epistrofos, synowie Ifitosa, Poliksenos, syn Agastenesa, Peneleos, syn Hippalcimosa, Parys, syn Priama, Lejtos, syn Alektora, Ajas Mały, syn Ojleusa, Askalafos i Ijalmenos, synowie Aresa, Elefenor, syn Chalkodona, Eumelos, syn Admeta, Polipoetes, syn Peritosa, Leonteos, syn Koronosa, Podalejrios i Machaon, synowie Asklepiosa, Filoktet, syn Pojasa, Eurypylos, syn Euajmona, Protesilaos, syn Ifiklosa, Menelaos, syn Atreusa, Ajas Wielki, syn Telamona, Patroklos, syn Menojtiosa, Tezeusz, syn Egeusza.