thumb|Pociąg pancerny „Kozak” przy stacji Sanok (rysował Antoni Hora) Kozak – improwizowany polski pociąg pancerny z okresu walk polsko-ukraińskich w latach 1918–1919.
Pierwotnie żołnierze z grupy wypadowej podpułkownika Józefa Swobody przejęli 21 listopada 1918 w Ustrzykach Dolnych pozostawiony przez Ukraińców pociąg towarowy i wycofując się zabrali go do Liska. Dowódcą pociągu został porucznik Karol Pasternak. W jego załodze znaleźli się zwołani przez dowódcę artylerzyści, w tym oficerowie, z Sanoka. Wyposażony w dwie haubice o kalibrze 20 centymetrów na platformach wagonów pociąg następnego dnia 22 listopada 1918 brał udział w ponownym zajęciu Ustrzyk. Następnie porucznik Pasternak skierował wniosek do Fabryki Wagonów L. Zieleniewski w Sanoku o przygotowanie prowizorycznego pociągu „Kozak”, który został wyposażony we wspomniane haubice i trzy karabiny maszynowe.
Podporucznik rezerwy Antoni Hora, autor rysunków przedstawiających pociąg, tak opisywał „Kozaka”: