Model nomologiczno-dedukcyjny (w skrócie model ND) - to formalizacja ogólnego schematu naukowego wnioskowania, zaproponowana przez Carla Hempla i Paula Oppenheima w 1948 r. Model ten opisuje w sposób możliwie najbardziej ogólny sposób rozumowania, który ma miejsce przy próbach naukowego wyjaśniania zjawisk i obserwacji.
Model ten jest swoistym uogólnieniem prób logicyzacji procesu generowania i stosowania teorii naukowych zaproponowanych przez filozofów wywodzących się z kręgu Koła Wiedeńskiego oraz Karla Poppera.
Nomologiczna część modelu Model ten zakłada, że w każdym jednostkowym rozumowaniu naukowym, mającym na celu „wyjaśnienie” - czyli odpowiedź na pytanie dlaczego dane zjawisko ma miejsce, występują dwa zbiory zdań logicznych: opisujące fenomen, który podlega wyjaśnieniu - nazywany eksplanandum - [S] wyjaśniające opisywany fenomen - nazywany eksplanansem - [P] Aby rozumowanie było poprawne w sensie naukowym muszą być spełnione tylko dwa kryteria: eksplanans musi zawierać minimum jedno zdanie, któremu da się przyporządkować relację wynikania w stosunku do minimum jednego zdania w eksplanandum przynajmniej jedno ze zdań z eksplanansu, z którego wynika jedno ze zdań eksplanandum musi mieć charakter „prawa ogólnego” - a dokładnie dać się zapisać z użyciem kwantyfikatora wielkiego (Dla wszystkich X spełniony jest