James Stanley Brakhage (ur. 14 stycznia 1933, zm. 9 marca 2003) – amerykański reżyser, twórca eksperymentalnych filmów nienarracyjnych. Pierwszy film krótkometrażowy Interim zrealizował w roku 1952. Ponad 50 lat pracy twórczej zaowocowało filmografią obejmującą ok. 300 tytułów, trwających od kilku sekund do paru godzin.
W pracy wykorzystywał innowacyjne i niekonwencjonalne techniki filmowe takie jak: malowanie bezpośrednio na taśmie celuloidowej, dynamiczny 'fast cutting', wielokrotna ekspozycja oraz filmowanie "z ręki". Jego filmy charakteryzuje liryzm i ekspresywność.
Życiorys Urodzony 14 stycznia 1933 w Kansas City jako Robert Sanders, został adoptowany i przechrzczony 3 tygodnie po narodzinach przez Ludwika i Clarę Brakhage. Jako dziecko udzielał się w chórze kościelnym. Wychowywał się w Denver w stanie Kolorado, gdzie uczęszczał do szkoły średniej wraz z filmowcem Larrym Jordanem oraz muzykami Mortonem Subotnickiem i Jamesem Tenneyem. Razem założyli oni grupę teatralną o nazwie Gadflies.