Współczesna Republika Azerbejdżanu ogłosiła niepodległość 30 sierpnia 1991, na krótko przed rozpadem ZSRR w tym samym roku. We wrześniu 1991 większość zamieszkanej przez Ormian części spornego regionu Górskiego Karabachu odłączyła się. Terytorium to i siedem sąsiednich rejonów poza nim stały się de facto niezależne po zakończeniu wojny o Górski Karabach w 1994. W 2020 Azerbejdżan odzyskał kontrolę nad rejonami wokół Karabachu okupowanymi przez Armenię, a w 2023 – nad samym Karabachem, którego niemal cała populacja wyjechała do Armenii (Republika Górskiego Karabachu została oficjalnie rozwiązana z dniem 1 stycznia 2024).
Azerbejdżan jest jednolitą republiką półprezydencką. Jest jednym z sześciu niezależnych państw tureckich, aktywnym członkiem Organizacji Państw Turkijskich i społeczności Türksoy. Azerbejdżan utrzymuje stosunki dyplomatyczne ze 158 państwami i posiada członkostwo w 38 organizacjach międzynarodowych, w tym w Organizacji Narodów Zjednoczonych (od 1992), Radzie Europy, Ruchu Nie wyrównanym, OBWE i programie NATO Partnerstwa dla Pokoju (PdP). Jest jednym z członków założycieli GUAM, Wspólnoty Niepodległych Państw i Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej.