Początkowo uznanie danej osoby za męczennika następowało przez spontaniczne uznanie zasług i cnót przez wiernych oraz duchownych. Począwszy od V w. oficjalne uznanie danej osoby za męczennika następuje w wyniku procesu kanonizacyjnego. W czasie procesu uwzględniane są wszystkie fakty i okoliczności, przesłuchiwani są świadkowie oraz zasięga się opinii biegłych.

Po wydaniu przez biskupa dekretu o rozpoczęciu postępowania kanonizacyjnego, męczennikowi przysługuje tytuł Sługi Bożego, który nie daje prawa do publicznego kultu męczennika. Następnymi etapami procesu zajmuje się Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych w Rzymie, która publikuje tzw. „Pozycję”, szczegółowo opisującą fakt męczeństwa, jego motywy i okoliczności.

Szczególną cechą procesów kanonizacyjnych męczenników jest brak obligacji zaistnienia cudu. Ostateczną decyzję o uznaniu męczeństwa podejmuje papież. Beatyfikacja męczennika ustanawia jego kult lokalny, a kanonizacja – jego kult powszechny.

Dzień wspomnienia liturgicznego reguluje kalendarz liturgiczny.