thumb|300px|Ułan Szwadronu Kawalerii Wojska Polskiego Kawaleria (z wł. cavalleria; daw. jazda, konnica) – rodzaj wojsk wykorzystujący konie do przemieszczania się i walki. Dawniej jeden z dwóch podstawowych rodzajów wojsk (obok piechoty), dzielony na lekką i ciężką jazdę. Uległa zanikowi w I połowie XX w. Współcześnie stosowana prawie wyłącznie w charakterze reprezentacyjnym, zastąpiona oddziałami „kawalerii” powietrznej i pancernej.
Historia Geneza thumb|Relief przedstawiający asyryjskiego kawalerzystę Kawaleria odgrywała dużą rolę u ludów koczowniczych (m.in. Kimerowie, Scytowie, Sarmaci, Hunowie, a później Awarowie) zamieszkujących rozległe terytoria wschodniej Europy i środkowej Azji. Właśnie na stepie po raz pierwszy człowiek dosiadł konia. Prawdopodobnie to nomadzi lub Asyryjczycy po raz pierwszy zaczęli strzelać z łuku podczas jazdy konnej.
Po raz pierwszy przedstawiciele ludów osiadłych dosiedli konia w II tysiącleciu p.n.e. Egipski relief datowany na XII wiek p.n.e. przedstawia kawalerzystę biorącego udział w bitwie pod Kadesz. Wojownik siedzi na końskim zadzie, gdyż prawdopodobnie ówczesne konie miały zbyt słabe grzbiety, by utrzymać człowieka.