„3 dni wolności” dla czerwonoarmistów – liczne gwałty, grabieże i mordy na ludności cywilnejS. Jarowicki, Dzierżoniów pod rządami Armii Czerwonej, „Rocznik Dzierżoniowski”, R. 92, 1992, s. 39.. włączenie miasta wraz z Dolnym Śląskiem do państwa polskiego zaczęli przybywać Polacy z obszarów, które po konferencji jałtańskiej znalazły się poza nową wschodnią granicą Polski. Polaków tych wysiedlano na podstawie umów z ZSRR, które podpisał Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego. początek wysiedlenia niewielu pozostałych jeszcze po zimowej ucieczce i ewakuacji dotychczasowych mieszkańców miasta do Niemiec specyfiką miasta był silny napływ osadników pochodzenia żydowskiego, wskutek czego stało się ono wówczas jednym z 6 największych skupisk ludności żydowskiej w PolsceEngelking B., Tych F., Żbikowski A., Żyndul J.: Pamięć. Historia Żydów Polskich przed, w czasie, i po Zagładzie, Warszawa 2004, s. 187, .. czerwiec 1945- utworzenie Wojewódzkiego Komitetu Żydowskiego w DzierżoniowieBożena Szaynok, Ludność żydowska na Dolnym Śląsku 1945-1950, Wrocław 2000, s. 28–30.. uruchomienie Państwowej Fabryki Odbiorników Radiowych, późniejszych Zakładów Radiowych Diora powstanie klubu piłkarskiego Lechia Dzierżoniów. 1946 – zmiana nazwy miasta z Rychbach na DzierżoniówDzierżoniów. Zarys monografii miasta, pod redakcją S.