Do głównych zdobyczy Greków można zaliczyć: wysoki poziom nauki; stworzenie nomenklatury; w dziedzinie muzyki: ustalenie systemu skalowego i klasyfikacja interwałów. Nauki teoretyczne rozkwitają w okresie hellenistycznym (zwanym okresem aleksandryjskim), trwającym od IV do I w. p.n.e. Założona ok. 387 r. p.n.e. Akademia Platońska działała aż do 529 r. n.e. będąc centrum nauk matematycznych, przyrodniczych i filozofii.
Filozofowie, teoretycy Największe zasługi w teorii muzyki starożytnej Grecji, przypisywane są Pitagorasowi (ur. ok. 572 p.n.e. na Samos, zm. ok. 497 p.n.e. w Metaponcie). Pitagoras odkrył, że odległości między dźwiękami wykazują prawidłowości matematyczne. Do swoich doświadczeń używał monochordu (instrumentu o pudle rezonansowym i jednej strunie, mającego podstawek, który można było przesuwać, uzyskując w ten sposób dany dźwięk). Ważnym odkryciem Pitagorasa jest także to, że aby powstał dźwięk, musi wystąpić ruch drgający. Pitagoras dokonał klasyfikacji interwałów oraz twierdził, że także elementy kosmosu np. gwiazdy, uporządkowane są według podobnych zasad matematycznych jak w muzyce.