thumb|Męczeństwo świętych Gerwazego i Protazego ("Żywoty Świętych",Richard Montbaston, Francja, Paryż XIV w.)

Gerwazy, łac. Gervasius, cs. Muczenik Miediołanskij Gierwasij i Protazy, łac. Protasius, cs. Muczenik Miediołanskij Protasij – pierwsi męczennicy Mediolanu, święci Kościoła katolickiego, prawosławnego i ormiańskiego.

Żywot świętych O ich życiu niewiele wiadomo. Według Passio z V wieku Gerwazy i Protazy byli braćmi bliźniakami. Ich rodzicami byli święci Witalis z Mediolanu (męczennik) i Waleria. Żyli prawdopodobnie w I wieku w czasach prześladowań chrześcijan przez Nerona. Według niektórych źródeł były to czasy Dioklecjana, na przełomie wieków III i IV.

Będąc wyznawcami Jezusa Chrystusa ponieśli śmierć męczeńską w imię wiary. Gerwazy został zatłuczony ołowianymi prętami, Protazy - ścięty mieczem.