thumb|Wolontariusz podczas konferencji Wikimania 2014 w Londynie thumb|Wolontariuszki Muzeum Historii Żydów Polskich podczas akcji społecznej „Żonkile” przy ul. Zamenhofa w Warszawie (2013) thumb|Wolontariuszki Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy w Sanoku (2011) thumb|Wolontariusze zamiatający chodnik na Brooklynie spustoszony po Huraganie Sandy w 2012 roku Wolontariat (łac. voluntarius – dobrowolny) – dobrowolna, bezpłatna, świadoma praca na rzecz innych osób lub całego społeczeństwa, wykraczająca poza związki rodzinno-koleżeńsko-przyjacielskie.
Wolontariusz to osoba pracująca na zasadzie wolontariatu. Według ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wolontariuszem jest ten, kto dobrowolnie i świadomie oraz bez wynagrodzenia angażuje się w pracę na rzecz osób, organizacji pozarządowych, a także rozmaitych instytucji działających w różnych obszarach społecznych. Instytucje te nie mogą korzystać z pracy wolontariuszy przy prowadzonej działalności gospodarczej, czego wprost zakazuje ustawa.