Do jego uczniów należała malarka Zofia Romer.
Trutniew był stałym uczestnikiem wystaw Pieriedwiżników i Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. W roku 1868 otrzymał godność akademika za obrazy stworzone w Wilnie.
Malował widoki miasta, obrazy rodzajowe, sceny z życia Żydów wileńskich, obrazy o tematyce cerkiewnej i obrazy uwieczniające uroczystości państwowe oraz portrety dostojników.
Wraz z Wasilijem Griaznowem i akademikiem Czyżowem zaprojektował pomnik generał-gubernatora hrabiego Michaiła Murawjowa (1897).
Zajmował się też malarstwem ikonowym dla cerkwi zachodnich guberni, m.in. dla cerkwi monasteru Św. Ducha w WilnieSzlewis G., Православные храмы Литвы, Свято-Духов Монастыр, Vilnius 2006, , s.11-36. Otrzymał order św. Anny II stopnia za ikonę dla warszawskiej cerkwi więziennej.
Głównym dziełem Trutniewa stała się wileńska szkoła rysunku. Po likwidacji Uniwersytetu Wileńskiego (1832) była jedyną uczelnią artystyczną na tym obszarze. Liczba uczniów wzrastała stale od 100 do prawie 200. W okresie istnienia przez szkołę przeszło ok. 4000 uczniów.