Wraz z kolonizacją niemiecką niemieckie prawo rozprzestrzeniało się na inne obszary w Europie Środkowo-Wschodniej. Nowe miejscowości lokowano w oparciu o niemieckie prawa miejskie. Najbardziej popularne było prawo magdeburskie (nazywane wręcz prawem niemieckim)., czy prawo lubeckie. W Polsce popularne było również prawo średzkie, utworzone w oparciu o prawo miejskie miasta Halle.
Recepcja prawa rzymskiego Od XIII wieku, na kształt prawa niemieckiego coraz bardziej zaczyna oddziaływać ponownie odkryte prawo rzymskie. W 1495 dekretem cesarza Maksymiliana nastąpiła całkowita recepcja prawa rzymskiego. Od tego czasu niemieccy sędziowie mogli orzekać wyłącznie w oparciu o prawo rzymskie. Prawo to było również stosowane przez Sąd Kameralny Rzeszy, oraz (za jego przykładem) sądy władców terytorialnych.
Poprzez recepcję prawa rzymskiego Święte Cesarstwo Rzymskie potwierdzało swoje aspiracje do bycia kontynuatorem cesarstwa rzymskiego. Prawo rzymskie było znacznie doskonalsze od obowiązujących wcześniej praw lokalnych, pozwalało ujednolicać i uzupełniać prawo zwyczajowe, pomagało umacniać stosunki feudalne, a także było silnym czynnikiem jednoczącym poszczególne części składowe CesarstwaSójka-Zielińska, s. 58..