Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Kościerzynie – polska organizacja, założona 23 lutego 1896 w Kościerzynie, stawiająca sobie za cel działalność sportową, kulturową, wychowawczą i niepodległościową.
Warunki powstania Gniazda Kościerzyna znajdująca się w centrum Pojezierza Kaszubskiego nawiązała kontakty z kulturą niemiecką w 1312 roku, kiedy została wcielona w granice państwa zakonnego. Miasto powróciło pod polskie panowanie na mocy postanowień toruńskich w 1466 roku. W 1772 roku Kościerzyna weszła w skład Prus Zachodnich, podporządkowując się kamerze kwidzyńskiej. Kościerzacy popierali oraz wspierali kolejno oddziały napoleońskie, powstańców styczniowychJózef Bober, W państwie pruskim, [w:] Kościerzyna. Zarys dziejów miasta do 1939 r., pod red. Mariana Kallasa, Toruń 1994. .. W wieku XIX nasiliła się polityka germanizacyjna określana potocznie mianem kulturkampfu. Hasła organicznikowskie głoszone między innymi przez Ligę Polską, organizacje i koła o charakterze gospodarczym, rolniczym, rzemieślniczym, katolickim a na terenie Kaszub także przez Młodokaszubów miały służyć walce o świadomość narodową Polaków.