Południowa i środkowa część Nikaragui to tereny występowania skał wulkanicznych i czynnych wulkanów pochodzenia czwartorzędowego. W pobliżu wybrzeża Oceanu Spokojnego, na południe od strefy wielkich rowów tektonicznych, poza osadami czwartorzędowymi, występują także skały osadowe z kredy, paleocenu, eocenu i miocenu.
Nikaragua leży w strefie aktywności sejsmicznej i wulkanicznej. Głównymi surowcami mineralnymi występującymi w podłożu tego kraju są: złoto, srebro i rudy miedzi.
Rzeźba Obszar Nikaragui można podzielić na kilka krain geograficznych, które mają przebieg południkowy. Wzdłuż zachodniego wybrzeża ciągnie się wąski pas nadbrzeżnych nizin. Na północy, nad wschód od nizin nadbrzeżnych, leży pasmo wulkaniczne o długości 240 km, gdzie wznosi się 25 stożków wulkanicznych z których 11 jest czynnych. Najwyższym wulkanem jest El Viejo – 1780 m n.p.m. Najbardziej znanym wulkanem jest Momotombo (1258 m n.p.m.) nad jeziorem Managua, który uznawany jest za symbol Nikaragui. Za pasem wulkanicznym, mniej więcej równolegle do wybrzeża rozpościera się znacznych rozmiarów rów tektoniczny, w którym znajdują się dwa jeziora: Nikaragua i Managua.