Cesarzowa Eugenia (Impératrice Eugénie) (pełne nazwisko panieńskie: Eugenia Maria Ignacia Augustina Palafox de Guzmán Portocarrero y Kirkpatrick de Closeburn), dziewiąta hrabina Teba, markiza Moya, zwana najczęściej Eugenia de Montijo (ur. 5 maja 1826 w Grenadzie, zm. 11 lipca 1920 w Madrycie) – arystokratka hiszpańsko-szkocka, ostatnia monarchini francuska (1853–1871), żona Napoleona III, regentka Francji w latach 1859, 1865 i 1870Guida M. Jackson, Women Rulers Throughout the Ages: An Illustrated Guide, Santa Barbara 1999, s. 143..
Młodość thumb|left|Herb cesarski Bonapartów
Rodzina Más pesa el rey que la sangre (król jest ważniejszy niż krew) – miał według legendy powiedzieć w roku 1291 Alonso Pérez de Guzmán, gubernator oblężonej przez Maurów twierdzy Tarifa, gdy wróg zagroził straceniem jego wziętego do niewoli syna, żądając w zamian za jego życie kapitulacji twierdzy” – tymi słowami rozpoczynają się wydane pośmiertnie w roku 1926 wspomnienia cesarzowej. Do różnych gałęzi rodu Guzmanów należą rodziny najwyższej arystokracji hiszpańskiej, książęta Medina Coeli, Medina Sidonia, Las Torres i Olivares oraz hrabiowie de Montijo. Gałąź Eugenii pochodziła po kądzieli od króla Leonu i Kastylii Alfonsa X Mądrego.