Stan badań Przed ponad 200 laty w 1794 Friedrich Gilly (1772–1800) wieloma rysunkami wystawionymi w 1795 w berlińskiej Akademii Sztuk Pięknych, na których utrwalił zamek w Malborku, zainicjował prace badawcze nad Pałacem Wielkich Mistrzów. Rysunki te szerszej publiczności zostały udostępnione w latach 1799–1803 dzięki wielkoformatowej publikacji w technice akwatinty Friedricha Fricka (1774–1850). Jako uzupełnienie ukazało się pierwsze historyczne opracowanie dziejów Malborka Konrada Levezowa (1770–1835). Dostrzeżono historyczne i architektoniczne znaczenie zamku, które ocaliło go przed wyburzeniem.
Od 1817 druga generacja badaczy zapoczątkowała tzw. okres romantycznej restauracji pod kierunkiem Theodora von Schön (1773–1856). Pierwszy raz prowadzono prace źródłowe i badania nad strukturą architektoniczną zamku. Powstały pierwsza monografia zamku (Johann Büsching (1783–1829)) i szczegółowe opracowanie historii Malborka (Johannes Voigt (1786–1863)).