Ptolomeusz z Nepi, wł. San Ptolomaeo (Tolomeo) da Nepi – biskup męczennik z III wieku, razem ze św. Romanem i towarzyszami zginął w czasie prześladowań za cesarza Klaudiusza Gockiego; współpatron włoskiego miasta Nepi, święty Kościoła katolickiego.
Źródła hagiograficzne Jedyne informacje dotyczące męczeństwa świętych Ptolomeusza i Romana z Nepi posiadamy dzięki dokumentowi z IX wieku Passio Sancti Ptolomaei et Romani. Łaciński dziejopis zanotował, iż w czasach cesarza Klaudiusza Gockiego w okolicach dzisiejszego Nepi w Etrurii miały miejsce nawrócenia na chrześcijaństwo, które zaniepokoiły pogańskich kapłanów. Zapewne, jak to miało miejsce w przypadku działalności św. Pawła Apostoła w Efezie, ktoś utrzymujący się ze współpracy ze świątyniami, zaczął obawiać się o spadek zarobkówPor. Dz 19,23-40. . Dokument podaje, iż cesarz nakazał obecnemu w orszaku Aspazjuszowi oraz trybunowi miast z Etrurii przymuszenie chrześcijan do złożenia ofiary bogom rzymskim. Aspazjusz, po przybyciu do rodzinnego miasta, które Passio nazywa Pentapolis, nakazał chrześcijanom wskazanie swoich przywódców. Wówczas wystąpili św. Ptolomeusz i św. Roman, miejscowi biskupi. Nakazano im złożenie ofiary. Biskupi odmówili. Aspazjusz kazał najpierw zabić pozostałych chrześcijan. Ptolomeusza i Romana ścięto na forum w Nepi obok bramy imperialnej.