W radzieckiej historiografii bitwę pod Smoleńskiem (właściwie kampanię) dzielono na kilka faz. Fazy te były z kolei podzielone na konkretne operacje, mające na celu zatrzymanie niemieckiej ofensywy i tym samym niedopuszczenie do zamknięcia się pierścienia okrążenia: Bitwa pod Smoleńskiem (10 lipca – 10 września 1941) Smoleńska Operacja Obronna (10 lipca – 10 sierpnia 1941) Smoleńska Operacja Ofensywna (21 lipca – 7 sierpnia 1941) Rochaczowsko-Żłobińska Operacja Ofensywna (13–24 lipca 1941) Homelsko-Trubecka Operacja Obronna (24 lipca – 30 sierpnia 1941) Duchowszczyńska Operacja Ofensywna (17 sierpnia – 8 września 1941) Jelnińska Operacja Ofensywna (30 sierpnia – 8 września 1941) Rosławsko-Nowozybkowska Operacja Ofensywna (30 sierpnia – 12 września 1941)
Przebieg bitwy thumb|left|Mapa przebiegu bitwy pod Smoleńskiem Przed niemieckim atakiem Sowieci przeprowadzili własną ofensywę. 6 lipca 7 i 5 Korpus Zmechanizowany 20 Armii radzieckiej przeprowadziły atak za pomocą 1500 czołgów w pobliżu Lepeli. Jednak ta kontrofensywa natychmiast napotkała na opór niemieckiej 7 Dywizji Pancernej, w konsekwencji czego obydwa korpusy radzieckie zostały praktycznie zmiecione z powierzchni ziemiLiczba czołgów w radzieckim kontrataku była zróżnicowana.