mały|240px|Mieszko i Dobrawa wśród poddanych (ryc. Ksawerego Pillatiego, 1888) Lubonie: Powieść z X wieku – powieść historyczna Józefa Ignacego Kraszewskiego z 1876 roku, należąca do cyklu Dzieje Polski.
Dwutomowy utwór powstały jako drugie ogniwo wielkiego cyklu powieściowego, ukończony w Dreźnie w marcu 1876, kilka miesięcy później ogłoszony drukiem w Krakowie. Dedykowany działaczowi niepodległościowemu Bronisławowi Zaleskiemu przebywającemu na emigracji w Paryżu. W 1889 powieść ukazała się w Petersburgu w przekładzie rosyjskim; po polsku miała nie tylko liczne wydania (trzynaście do 1959 r.), lecz i popularne przeróbki (K. Łozińskiej, W. Leliwy)Także pt. Triumf wiary oraz Włast, czyli pierwsi chrześcijanie w Polsce (por. Notatka bibliograficzna do wyd. 1959, s. 302)..
Zarys fabuły Akcja rozgrywa się w latach 964–973Dokładnie określają to dwa wplecione w fabułę historyczne fakty: przybycie czeskiej księżniczki do Polski i śmierć cesarza Ottona.. Zamożny władyka Luboń cierpi po utracie syna Własta, który został pojmany podczas walk z Niemcami. Pewnego dnia Włast jednak po kilkunastu latach nieoczekiwanie powraca. Traktowany przez część bliskich z rezerwą, ukrywa fakt, że w Niemczech przyjął wiarę chrześcijańską i jest duchownym przybyłym jako ojciec Matia, by nawracać swych ziomków.