Historia Brzegi jeziora były zamieszkałe już od czasów pruskich. Świadczą o tym ślady położonych nad nim osad i znalezisk skarbów monet rzymskich i arabskich. W czasach krzyżackich jezioro stanowiło początek arterii wodnej poprzez Kanał Dobrzycki, Jeziorak, Iławkę i Drwęcę do Torunia. Po wybudowaniu Kanału Elbląskiego, w dawnym porcie w Zalewie cumowały barki towarowe i statki pasażerskie pływające do Iławy, Tardy, Elbląga, a nawet Gdańska.
Ekomarina W kwietniu 2013 roku w Zalewie, na północno-wschodnim brzegu jeziora, została oddana do użytku Ekomarina Zalewo – nowoczesna, ekologiczna przystań żeglarska, przystosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych. W jej skład wchodzą: całoroczny pomost pływający dla 18 jachtów, budynek m.in. z salą wykładową, mała wieża obserwacyjna, altana, budynek gospodarczy stacji podciśnieniowej do odbioru ścieków z jachtów, wiata na odpady, punkt awaryjnej naprawy jednostek i slip. Średnia głębokość przy pomoście wynosi 1,2 m.