Szachownica kostkowata (Fritillaria meleagris L.) – gatunek bylin z rodziny liliowatych. Występuje w Europie i zachodniej Azji. W całym zasięgu jest rzadki, w Polsce występuje naturalnie tylko na pojedynczych stanowiskach w południowo-wschodniej części kraju. W naturze rośnie najczęściej na wilgotnych łąkach. Ze względu na oryginalne kwiaty jest uprawiany od dawna jako roślina ozdobna i czasami dziczeje, co tłumaczy jego obecność w północnej Europie. Ze względu na rzadkość występowania i zagrożenie degradacją siedlisk, w wielu krajach podlega ochronie prawnej na stanowiskach naturalnych (w Polsce objęta jest ochroną ścisłą). Jest rośliną trującą.
Rozmieszczenie geograficzne Jest gatunkiem rodzimym dla południowo-wschodniej Europy, skąd rozprzestrzenił się w kierunku zachodnim i północnym wraz z hodowlą zwierząt i wycinką lasów, przy czym w północnej części kontynentu introdukowany został w czasach nowożytnych. Za gatunek z pewnością obcy uznaje się go w krajach skandynawskich, bałtyckich i najprawdopodobniej w Wielkiej Brytanii. Niejasny jest status gatunku w Niemczech i Czechach.