Powstawały one i ulegały przeobrażeniom w toku rozwoju Krakowa, przy czym istotne dla ich rozwoju były następujące okresy: XI – XIII wiek – okres przedlokacyjny XIII – XIV wiek – wczesnolokacyjny okres drewniany XIV – XVIII wiek – lokacyjny okres murowany XIX – XX wiek – przeobrażenia, wyburzenia, współczesna renowacja Rynek Krakowski, dziś po XIX-wiecznych wyburzeniach prawie pusty, zajmowały pierwotnie liczne budowle służące gospodarce i władzom miejskim, takie jak wagi miejskie, kramy i ławy, jatki i budy, topnie kruszców, postrzygalnie, ratusz, ale także zachowane do dzisiaj sukiennice, wieża ratuszowa.

Kalendarium wyburzeniowo-rozbiórkowe Rzeczpospolita Obojga Narodów (do 1795) 1775 – powołanie krakowskiej Komisji Dobrego Porządku 1782 – przebudowanie Wielkiej Wagi w Dom Komisji 1782 – wybudowanie klasycystycznego odwachu wokół wieży ratuszowej 1787 – odnowienie Kramów Szewskich

Zabór austriacki (1795–1807) 1796 – zburzenie muru otaczającego Cmentarz Mariacki 1801 – zburzenie Małej Wagi 1804 – zburzenie Domu Oficerskiego 1804 – zlikwidowanie części drewnianych kramów i jatek po zachodniej stronie Sukiennic

Księstwo Warszawskie (1807–1815) 1810 – obsadzanie drzew