Bitwa o Tarakan – bitwa stoczona w dniach 11–12 stycznia 1942 roku pomiędzy wojskami holenderskimi a japońskimi na wyspie Tarakan podczas kampanii w Holenderskich Indiach Wschodnich w czasie wojny na Pacyfiku.
Chociaż Tarakan był jedynie małą, bagnistą wyspą znajdującą się w północno-wschodniej części wyspy Borneo w Holenderskich Indiach Wschodnich, to występowanie na tej wyspie 700 szybów naftowych, rafinerii oraz lotniska, były jednym z głównym celów Japonii w wojnie na PacyfikuWomack (2006).. Interesujące jest to, że jeden dzień wcześniej Japonia wypowiedziała wojnę Holandii (10 stycznia 1942), chociaż działania zbrojne miały miejsce w otaczającym tę wyspę terenie przez miesiąc, bowiem holenderska królowa Wilhelmina wypowiedziała wojnę Japonii 8 grudnia 1941 roku.
Geografia Tarakan jest wyspą o kształcie trójkąta oddaloną 4 km od wybrzeża wyspy Borneo. Długość wyspy od północnego do południowego krańca wynosi w przybliżeniu 24 km, zaś szerokość w północnej części 18 km. 800 m na zachód od Tarakanu znajduje się mała wyspa Sadau. Właściwie całe wybrzeże wyspy jest bagniste, a w 1945 roku namorzyny w północnej części Tarakanu rozciągały się na długości od 1,6 km do 3,2 km w głąb lądu. Namorzyny w południowej części wyspy były jednak węższe.