thumb|320px|Portret małżonków Arnolfinich, olej na desce, 1434 r., mal. Jan van Eyck Monogamia (, od : monos – jeden i : gamos – małżeństwo) – najbardziej rozpowszechniony typ związku małżeńskiego, w którym jedna osoba związana jest trwale z jednym partnerem. Monogamiczność związku oznacza ich wyłączną relację małżeńską na wszystkich płaszczyznach: społecznej, prawnej, duchowej, emocjonalnej, jak i biologicznej, seksualnejPor. Por. Wickler, W. i Seibt, U., Monogamy: an ambiguous concept. w: Mate choice. Patrick, P. (red.), Cambridge: Cambridge University Press, 1983..
Monogamia może występować w dwóch postaciach: konsekwentnej – gdy związek dwóch osób jest nierozerwalny i trwa do śmierci jednej z nich; seryjnej – gdy w pewnym okresie jest to związek dwóch osób, jednakże w ciągu życia jedna z nich bądź obie tworzą inne następujące po sobie związki z różnymi partnerami bądź partnerkami, zrywając poprzednie związki.
Znaczenie pojęcia Monogamię ludzką można rozumieć dwojako: jako zasadę zawierania małżeństwa raz w ciągu całego życia, termin przeciwny, to digamia, jako małżeństwo tylko z jedną osobą naraz, termin przeciwny, to bigamia lub poligamiaPor.