woda lub roztwór wodny). Wiązka ulega załamaniu lub odbiciu, zależnie od kąta padania i stosunku współczynników załamania w obu ośrodkach, równego stosunkowi sinusów kątów padania i załamania. Konstrukcja przyrządu umożliwia stopniową zmianę nachylenia pryzmatów względem wiązki padającej, w poszukiwaniu takiego kąta, przy którym pole widzenia w okularze jest oświetlone w połowie. Po wyzerowaniu przyrządu (np. z użyciem wody destylowanej) ze skali odczytuje bezpośrednio wartość Refraktometr Pulfricha Jego zasadniczą częścią jest kostka szklana, której boczna ścianka jest dokładnie prostopadła do ścianki górnej. Obie ścianki są dokładnie oszlifowane. Próbkę badaną ustawia się na kostce (kontakt optyczny uzyskuje się dzięki stosowaniu cieczy imersyjnej o współczynniku załamania mniejszym od n szkła i większym od n próbki, np. olejku cedrowego). Wiązka monochromatycznego światła (np. z lampy sodowej) jest kierowana stycznie do powierzchni kontaktu ośrodków (kąt padania jest równy 90°). Ruchoma luneta umożliwia znalezienie wartości kąta granicznego. Skrajnemu kątowi załamania wiązki wychodzącej odpowiada takie położenie lunetki, w którym pole widzenia jest równo podzielone na obszar jasny i ciemny. Promień (1) jest więc skrajnym promieniem wszystkich promieni wychodzących z refraktometru.