15 czerwca utworzono na przejętym terenie sześć kolejnych gmin z siedzibami w Krowiarkach (wówczas Krawarz Polski), Krzanowicach, Krzyżanowicach, Łubowicach, Pietrowicach Wielkich (wówczas Pietrowice) i Rudniku. 21 czerwca utworzono jeszcze gminę zbiorową w Chałupkach. Zwłoka w przekazaniu władzy przez sowiecką administrację częściowo wynikała z faktu, iż do terenów powiatu raciborskiego roszczenia miała Czechosłowacja. Nieoficjalnie zwłoka wynikała z chęci wywiezienia przez Rosjan jak największej ilości maszyn oraz sprzętu z miejscowych fabryk. Początkowo powiat był powiatem ziemskim i w jego skład wchodziło miasto Racibórz. Sytuacja ta uległa zmianie w 1948 roku, kiedy to na mocy decyzji Ministerstwa Administracji Publicznej i Ministerstwa Ziem Odzyskanych Racibórz formalnie stał się stał się powiatem grodzkim wydzielonym z powiatu raciborskiego. W praktyce jednak już od 1946 roku w zarządzie miejskim posługiwano się terminem miasta wydzielonego (według innego źródła, Racibórz stał się miastem wydzielonym z powiatu już w maju 1945 roku.