Kobieta bez cienia (niem. Die Frau ohne Schatten) – opera z muzyką Richarda Straussa i librettem Hugona von Hofmannsthala.

Osoby Cesarz (niem. Der Kaiser) – tenor Cesarzowa (niem. Die Kaiserin) – sopran Mamka (niem. Die Amme) – mezzosopran Posłaniec Duchów (niem. Der Geisterbote) – baryton Barak, farbiarz (niem. Barak, der Färber) – baryton Jego Żona (niem. Sein Weib) – sopran Strażnik Progu Świątyni (niem. Der Hüter der Schwelle des Tempels) – sopran Głos Sokoła (niem. Die Stimme des Falken) – sopran Głos z Wysoka (niem. Die Stimme von oben) – alt Bracia Baraka: Jednooki, Jednoręki, Garbus (niem. Baraks Brüder: Der Einäugige, Der Einarmige, Der Bucklige) – bas, baryton, tenor Wizja Młodzieńca (niem. Die Erscheinung eines Jünglings) – tenor Głosy Nocnych Stróżów (niem. Die Stimmen der Wächter) – 3 basy Głosy Nienarodzonych Dzieci (niem. Sechs Kinderstimmen) – 3 soprany, 3 alty Służebne (niem. Dienerinnen) – 2 soprany, alt

Treść Akt I W pałacu Cesarza Mamka (niania, piastunka) czuwa nad snem Cesarzowej. Pojawia się Posłaniec Duchów, dwunasty z posłańców ojca Cesarzowej, Keikobada, z pytaniem, czy Cesarzowa rzuca cień.