Menopauza (gr. meno, miesiąc, i pausis, przerwa, zatrzymanie), klimakterium, przekwitanie – etap w życiu kobiety (oraz samic niektórych innych gatunków) między wiekiem prokreacyjnym a początkiem starzenia się.
Menopauza jest trwałym fizjologicznym zatrzymaniem cyklu miesiączkowego. Wiąże się z ustawaniem czynności gonad, u ludzi następującym przeciętnie w wieku 45–55 lat i trwającym 1–2 lata. Ustanie miesiączkowania jest poprzedzone okresem, gdy staje się ono nieregularne. Zmiany towarzyszące menopauzie obejmują przede wszystkim ustanie jajnikowej syntezy estrogenów oraz progesteronu. Efektem tych zmian mogą być zaburzenia regulacji autonomicznego układu nerwowego, zmiany w sferze emocjonalnej, a w późniejszym wieku osteoporoza.
Wiek i przyczyny rozpoczęcia klimakterium Średni wiek rozpoczęcia klimakterium u ludzi to 51 lat., a ostatnia miesiączka (czyli menopauza) u kobiety występuje zwykle pomiędzy 45. a 55. rokiem życia. Późne klimakterium ma miejsce gdy ostatnia miesiączka pojawia się między 55. a 60. rokiem życia kobiety. Wczesne klimakterium dotyczy ustania miesiączki między 40. a 45. rokiem życia. Jeszcze wcześniejsze wystąpienie ostatniej miesiączki (przed 40 rokiem życia) określane jest jako menopauza przedwczesna lub przedwczesny zanik funkcji jajników.