mannany, które nie występują w organizmie gospodarza peptydoglikany wchodzą w skład ściany komórkowej bakterii, a nigdy nie występują w organizmach kręgowców kwasy nukleinowe – bakteryjne DNA zawiera specyficzne niemetylowane sekwencje CpG, które są obce kręgowcom; wirusowe dsRNA jest sygnałem do powstawania interferonów typu I białka (peptydami), w N-końcowej pozycji bakteryjnych białek występuje zwykle aminokwas N-formylometionina LPS, G- bakterie mają w swojej budowie endotoksynę lipopolisacharyd lipoproteinami, bakteryjne lipoproteiny glukany i chityna
Ekspresja PRR zachodzi zarówno w komórkach układu immunologicznego (komórkach dendrytycznych, makrofagach, monocytach, neutrofilach), jak i w komórkach nabłonkowych, komórkach śródbłonka i fibroblastach, a ich zadaniem jest wykrywanie dwóch rodzajów cząsteczek: pathogen-associated molecular patterns (PAMP), związanych z elementami licznych drobnoustrojów chorobotwórczych i damage-associated molecular patterns (DAMP), związanych z elementami komórek organizmu, które są uwalniane podczas uszkodzenia lub śmierci komórki
Receptory rozpoznające wzorce można podzielić na 3 podstawowe klasy: receptory wydzielane, do krwiobiegu i płynów tkankowych receptory powierzchniowe i receptory aktywujące komórki