tytułowy artysta najpierw uczy ją czytać, następnie zaś zakochuje się w niej i żeni. Założenie rodziny powoduje załamanie jego rozwoju twórczego: zamiast obrazu na kolejny konkurs, maluje portret ukochanej w kostiumie westalki, który staje się jego ostatnim artystycznym sukcesem. W tym samym czasie dziewczyna zachodzi w ciążę, zgwałcona przez marynarza, zaś jej mąż zgadza się podjąć opieki nad dzieckiem. Stopniowo porzuca pracę artystyczną, następnie zaś wariuje i umiera w przytułku dla obłąkanych.
Cechy utworu Artysta, wyłączając zakończenie, jest utworem o charakterze autobiograficznym. Opisując losy tytułowego bohatera, jego wykupienie z niewoli, edukację i otoczenie, Szewczenko przedstawiał własne losy. Jedynym elementem odróżniającym artystę od autora opowiadania był wiek bohatera - Szewczenko w momencie wykupu z niewoli miał ponad dwadzieścia lat, nie zaś piętnaście.