Konopiska – gmina wiejska w Polsce położona w województwie śląskim, w południowej części powiatu częstochowskiego.
Gmina została utworzona 1 lipca 1952 roku, gdy została mocno okrojona gmina Dźbów na rzecz nowych gmin: gminy Ostrowy (gromady Blachownia, Brzózka, Ostrowy, Walaszczyki, Wyrazów) i gminy Konopiska (gromady Aleksandria I i IV, Aleksandria II i III, Konopiska, Kopalnia, Korzonek, Trzepizury i Wygoda). Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą podział powiatów na gromady w miejsce gmin.
Po reaktywowaniu gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku gminę przywrócono, poszerzając o część nie reaktywowanej gminy Dźbów. W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.
Siedzibą gminy jest miejscowość Konopiska.
Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 10 405 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 rokugminę zamieszkiwało 10 775 osób.
Według danych z 31 grudnia 2019 roku gminę zamieszkiwało 10 736 osób.
Środowisko Przez gminę przepływają cieki wodne: Konopka, Trzepizurka, Olszynka, Kalinka. W Konopiskach, w Pająku zlokalizowany jest zbiornik retencyjny Zalew Pająk, który eksploatowany jest głównie w celach rekreacyjnych.