Młody król Ludwik II objął rządy w 1864 roku. Pierwszym większym przedsięwzięciem budowlanym była budowa nowego „zamku rycerskiego”, późniejszego Neuschwanstein, w miejscu ruin Vorderhohenschwangau. Oprócz Neuschwanstein powstały także Linderhof – zamek letni w stylu rokoko i neobarokowy pałac Herrenchiemsee, hołd czasom absolutyzmu. Inspiracją do budowy Neuschwanstein były dwie podróże Ludwika II: w maju 1867 roku zwiedził, w towarzystwie swojego brata, Ottona, odrestaurowany Wartburg pod Eisenach, a w lipcu tego samego roku zobaczył francuski zamek w Pierrefonds, odbudowywany wówczas z ruin przez Eugène’a Viollet-le-Duca w formie historyzującego pałacu. Obie budowle stanowiły dla króla romantyczne odniesienia do średniowiecza, podobnie jak muzyczne baśnie Richarda Wagnera, które silnie zainspirowały władcę. W liście z 15 maja 1868 Ludwik Bawarski zwierzył się zaprzyjaźnionemu kompozytorowi: