Waluty wymienialne (nazywane także potocznie dewizami) – określenie używane w PRL odnoszące się do walut krajów kapitalistycznych z dolarem na czele, które podlegały pełnej wymienialności, zarówno pomiędzy sobą jak i na waluty krajów tzw. Bloku Wschodniego. Dotyczyło więc ono de facto tylko części dewiz.
Waluty pochodzące z tzw. "krajów demokracji ludowej" nie były swobodnie wymienialne na waluty krajów zachodnich ani między sobą wzajemnie. Wymiana walut krajów bloku wschodniego (określanego w tym kontekście mianem pierwszego obszaru płatniczego) odbywała się na podstawie administracyjnej decyzji odnośnych władz, która zezwalała na zakup określonej sumy walut wymienialnych po oficjalnym kursie wymiany. Zwykle dla osób fizycznych ustalano roczne lub kilkuletnie limity sprzedaży walut (zarówno wymienialnych jak i tych z krajów bloku wschodniego). Istniały też limity zakupu dewiz odnoszące się do wyjazdu zagranicznego określonego typu. Do odnotowywania i kontroli legalnych transakcji zakupu walut wymienialnych i niewymienialnych na potrzeby indywidualne służyły w PRL tzw. książeczki walutowe. Zapis transakcji w książeczce walutowej był także podstawą legalnego wywozu dewiz za granicę.