Rodzina Marii z Ołpin – późnogotycki obraz namalowany około 1510–1515 przez anonimowego twórcę. Niektórzy badacze łączą to dzieło z działającym w Małopolsce Mistrzem Rodziny Marii, któremu przypisuje się ponadto kilkanaście innych dzieł z tego regionu. Prawdopodobnie obraz pierwotnie znajdował się w kościele farnym Bożego Ciała w Bieczu. W nieznanym czasie trafił do kościoła w Ołpinach (powiat tarnowski, województwo małopolskie), stąd nazwa dzieła. Obecnie prezentowany jest w pałacu biskupa Erazma Ciołka, który jest częścią Muzeum Narodowego w Krakowie. Cenny przykład gotyckiego malarstwa tablicowego w Małopolsce.
Opis i analiza Tematem liczącego 158 x 129 cm namalowanego techniką tempery na desce obrazu jest Rodzina Marii. W centralnej części dzieła ukazany jest Dzieciątko Jezus w towarzystwie Marii, która trzyma na kolanach otwartą księgę i podaje prawą rękę Synowi. Dzieciątko stoi na kolanach św. Anny, matki Marii i kieruje wzrok na księgę. Za Jezusem widoczny jest święty Józef. Na pierwszym planie ukazane zostały dwie siostry Marii z dziećmi – Maria Kleofasowa z czwórką synów (Jakub Młodszy, Józef Sprawiedliwy, Szymon i Juda Tadeusz) oraz Maria Salome z Jakubem Starszym i Janem Ewangelistą. Za postacią świętej Anny ukazani są Alfeusz (Kleofas), Esmeria (siostra św.