Natomiast w III Rzeszy mniejszość polska spotykała się z narastającymi szykanami ze strony narodowych socjalistów, a niemieckie urzędy celowo blokowały inicjatywy mniejszości polskiej w Niemczech.
+ Porównanie liczby szkół i prasy mniejszości polskiej i niemieckiej w obu krajach w 1937 rokuJózef Kisielewski: Ziemia gromadzi prochy. Księgarnia św. Wojciecha, Poznań 1939.1,5 mln Polaków w Niemczech700 tys. Niemców w PolsceSzkoły powszechne58432Gimnazja227Spółdzielnie34856Czasopisma1478
Szkolnictwo thumb|250px|Grupa uczniów Gimnazjum Polskiego w Bytomiu
Najbardziej widocznym przykładem nierówności mniejszości w obu krajach było porównanie szkolnictwa niemieckiego w Polsce ze szkolnictwem polskim w Niemczech. Sytuacja szkolnictwa polskiego na terenie przedwojennych Niemiec w czasie rozwoju ideologii nazistowskiej była bardzo trudna.