Żmigród – nazwa odnosząca się do wczesnośredniowiecznych, słowiańskich grodzisk i współczesnych miejscowości powstałych na lub w pobliżu takich grodzisk. Pierwotnie żmij (zmej) i smok w słowiańskich wierzeniach prawdopodobnie stanowiły zbliżone wyglądem, lecz różne od siebie stworzenia fantastyczne. We współczesnym języku polskim słowo żmij wyszło z użycia (pozostała pokrewna mu etymologicznie żmija), a jego desygnatem jest wyraz smok. Zdaniem polskiego mediewisty Tadeusza Lalika obiekty tego typu mogły być miejscami kultowymi (jak równie często występujące łyse góry).
Część badaczy łączy ze Żmigrodami Żmijowe Wały na Rusi – wznoszone zapewne przeciw koczownikomStreszczenie referatu prof. dr hab. Czesława Deptuły Wokół Żmigrodu opatowskiego na stronie Muzeum Geodezji i Kartografii w Opatowie.. Koczownicy wzbudzali trwogę. Ammianus Marcellinus nazywał ich bipedes bestiae, dwunożnymi bestiamiLech A. Tyszkiewicz, Hunowie w Europie. Ich wpływ na Cesarstwo Wschodnie i Zachodnie oraz na ludy barbarzyńskie, Wrocław 2004, s.