Sytuację pogorszyła odmowa dalszego spłacenia zadłużenia Stanów Zjednoczonych wobec Francji pod pretekstem, że dług został zaciągnięty u Korony Francuskiej, nie zaś republiki.
Francuska marynarka wojenna zaczęła zatrzymywać i zajmować amerykańskie statki handlujące z Brytyjczykami, a nadto odmówiono przyjęcia nowego ambasadora amerykańskiego Charlesa Pinckneya, który przybył do Paryża w grudniu 1796 roku. W swym orędziu o stanie państwa wygłoszonym na forum Kongresu na zakończenie roku 1797, prezydent John Adams poinformował o francuskiej odmowie negocjacji i wezwał do „przyjęcia przez nasz kraj właściwej postawy obronnej”Pierwsze orędzie o stanie państwa, Filadelfia, 22 listopada 1797.. W kwietniu 1798 Adams poinformował Kongres o tzw. „aferze XYZ”, czyli o francuskich agentach, którzy domagali się ogromnej łapówki dla ministra spraw zagranicznych Talleyranda za przywrócenie stosunków dyplomatycznych między obydwoma krajami.