Sanusijja, senusija (arab. السنوسية, as-Sanūssiyya) – polityczno-religijne sufickie bractwo muzułmańskie (tarika) w islamie sunnickim, założone w 1837 roku w Mekce przez Muhammada ibn Alego as-SanusiegoFrank Richardson Cana, Senussi, [w:] Encyclopædia Britannica, 1911, s. 649-650.. Bractwo opowiadało się za tradycjonalizmem wyznaniowym i społecznym, głosiło powrót do idei pierwotnego islamu i źródeł wiary. Prowadziło działalność misjonarską wśród ludności Sahary i środkowej Afryki, zyskując ogromne wpływy na obszarze dzisiejszej LibiiEdward Evan Evans-Pritchard, The Sanusi of Cyrenaica, Oxford 1949..
Podczas I wojny światowej bractwo walczyło przeciwko Włochom i Wielkiej Brytanii, jednak w czasie II wojny światowej wsparło brytyjską 8. Armię w Afryce Północnej przeciwko wojskom OsiRussell McGuirk, The Sanusi's Little War, Londyn 2007.. W 1951 roku wnuk założyciela został królem Libii jako Idris I. Zamach stanu z 1969 roku, przeprowadzony przez Mu’ammara al-Kaddafiego, obalił monarchię i zapoczątkował okres prześladowań ruchuDirk Vandewalle, A History of Modern Libya, Cambridge 2006, s. 27.. Mimo to dziedzictwo kulturowe Sanusijji pozostaje żywe do dziś, zwłaszcza w regionie Cyrenajki.
Historia