Cryptolacerta – rodzaj jaszczurek z grupy Lacertibaenia żyjących w środkowym eocenie na terenach Europy. Rodzaj i gatunek typowy, Cryptolacerta hassiaca, zostały opisane w 2011 roku przez Johannesa Müllera i współpracowników w oparciu o niemal kompletny szkielet (SMF ME 2604) nieobejmujący jedynie tylnej części ogona. Skamieniałość tę odkryto w datowanych na lutet osadach w kopalni Messel w Hesji. Nazwa Cryptolacerta pochodzi od greckiego słowa , znaczącego „ukryta” – co odnosi się do prawdopodobnego trybu życia zwierzęcia – oraz łacińskiego lacerta („jaszczurka”). Epitet gatunkowy gatunku typowego, hassiaca, pochodzi od Hesji – kraju związkowego, na terenie którego odnaleziono szczątki Cryptolacerta.
Budowa Od czubka pyska do kloaki Cryptolacerta mierzyła około 7 cm długości. Miała masywną, silnie skostniałą akinetyczną czaszkę z lekko zakrzywionym ku dołowi pyskiem. Dach czaszki był intensywnie żłobiony, za życia pokryty dużymi, poprzecznie ułożonymi łuskami. Uzębienie było heterodontyczne: sześć zachowanych zębów przedszczękowych miało kształt niewielkich stożków, 11 zębów szczękowych stopniowo zwiększało swe rozmiary ku tyłowi – pierwsze dziesięć z nich miało korony z dwoma guzkami, natomiast ostatni był szerszy i bulwiasty.