Jako nastolatek miał powiedzieć: Wielu ludzi mówi mi, że zostałem zaczarowany i ja w to wierzę, bo takie są to rzeczy, których doświadczam i z których powodu cierpię.

Spadek znaczenia Hiszpanii lewo|mały|Portret konny króla Karola II Habsburga Panowanie jego ojca, króla Filipa IV, było dla Hiszpanii czasem klęsk. Potęga polityczna i militarna Hiszpanii odeszła do historii. Kraj z podmiotu polityki europejskiej stawał się jej przedmiotem. W państwie nawiedzanym kryzysami ekonomicznymi, głodem i epidemiami bez przerwy dochodziło do buntów w poszczególnych prowincjach. Bunt w Portugalii w 1640 przyczynił się do oderwania tego kraju od Hiszpanii, bunt w Katalonii w latach 1640–1652 o mało co nie zakończył się podobnie. Kiedy Filip umierał w 1665, miał nadzieję, że panowanie jego syna będzie pomyślniejsze dla Hiszpanii.

W imieniu czteroletniego króla władzę objęła Rada Regencyjna. Na jej czele stała królowa Marianna i książę Castrillo, ale wielkie wpływy w Radzie miał niemiecki jezuita, ojciec Johann Eberhard Nidhard. Wpływy jezuity nie podobały się Don Juanowi de Austria, nieślubnemu synowi Filipa IV. Zorganizował on spisek, mający na celu porwanie Nidharda.