W rozporządzeniu z 14 marca 1799 roku (znanym jako Deklaratoria) zalecono, by przy parcelacjach zamieniać pańszczyznę sprzężajną (zazwyczaj występującą u kmieci w majątkach dziedzicznych) na czynsze. Instrukcja obowiązująca na Pomorzu wprost wymagała aby po parcelacji chłopi otrzymywali majątki w pełni oczynszowane (także jako dziedziczne dzierżawy). Po 1799 liczba parcelacji znacznie wzrosła, ale wówczas pojawiło się przeciwdziałanie ze strony Ziemstwa Śląskiego (kierował nim von Recke). Przeprowadzającym (lub zamierzającym) dysmembrację wypowiedziano kredyty, żądając ich natychmiastowej spłaty lub nie udzielając nowych. Protesty zainteresowanych nie na wiele się zdały. W nowej ustawie z 1 maja 1804 roku zakazano parcelacji całych majątków, żądając utrzymania w posiadaniu co najmniej 1/3 areału figurującego we fryderycjańskim katastrze. W efekcie główny powód dla którego chłopi kupowali ziemię z dysmembracji (czyli zniesienie pańszczyzny) ustał. Pan zmuszony pozostawić sobie ziemię, nie mógł likwidować pańszczyzny - mogła wówczas ulec zmniejszeniu, ale nadal pozostała i była okazją do nadużyć. W 1796/7 r.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Dysmembracja (feudalizm) · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.