Twardość wody – cecha wody, będąca funkcją stężenia kationów wapnia () i magnezu () oraz opcjonalnie żelaza(II) () i manganu(II) ().
Podział twardości Sumę stężeń jonów , , i określa się jako twardość całkowitą (TH, z ) lub ogólną. Składają się na nią: twardość węglanowa (przemijająca, nietrwała) – która jest generowana przez sole kwaśne kwasu węglowego – wodorowęglany twardość niewęglanowa (trwała) – która jest generowana przez sole innych kwasów, głównie chlorki, ale też siarczany, azotany i inne.
Nazwa „twardość nietrwała” wynika z faktu, że wodorowęglany są nietrwałe termicznie i podczas ogrzewania przekształcają się do nierozpuszczalnych w wodzie węglanów, które wytrącają się z roztworu (jest to proces odwrotny do rozpuszczania w wodzie skał węglanowych w obecności ), np.:
Natomiast chlorki, siarczany i azotany są trwałe i pozostają również po przegotowaniu wody.
Wpływ twardości na właściwości wody Twardość wody ma wpływ na jej napięcie powierzchniowe. Im większe napięcie powierzchniowe wody, tym trudniej zwilża ona wszelkie powierzchnie, na skutek czego trudniej jest za jej pomocą czyścić powierzchnie zabrudzone.