Nikon, imię świeckie Nikołaj Andriejewicz Sofijski (ur. w guberni kostromskiej, zm. w Tyflisie) – rosyjski biskup prawosławny.
Życiorys Był synem wiejskiego kapłana prawosławnego, ojca stracił w wieku trzech lat. Jego dzieciństwo upłynęło w skrajnej biedzie. Ukończył seminarium duchowne w Kostromie. W 1882 ożenił się z Serafiną Paniną, również córką prawosławnego duchownego. W roku następnym został wyświęcony na kapłana i skierowany do pracy duszpasterskiej w parafii w Mamontowie. W 1884 jego żona zmarła, co skłoniło go do podjęcia studiów teologicznych na Petersburskiej Akademii Duchownej, a następnie do złożenia wieczystych ślubów mniszych, co uczynił, będąc studentem III roku, w 1887. W 1888 ukończył studia z tytułem kandydata nauk teologicznych. 30 marca 1891 został mianowany rektorem seminarium duchownego we Włodzimierzu nad Klaźmą i podniesiony do godności archimandryty.
Według wspomnień metropolity Eulogiusza (Gieorgijewskiego), Nikon (Sofijski) nie złożył ślubów zakonnych z powołania, lecz jedynie pragnąc poprawić swoją sytuację kapłana-wdowca. W związku z tym jako mnich czuł się nieszczęśliwy. W seminarium wprowadził surową dyscyplinę i utrzymywał ją represjami wobec słuchaczy.