24–25..

Wybrane dobra wspólnej puli jeziora rzeki systemy irygacyjne lasy ławice rybne biblioteki drogi i ulice parkingi

Rola instytucji w zarządzaniu dobrami wspólnej puli Prowadzone przez ponad 40 lat badania nad dobrami wspólnej puli przez Elinor Ostrom, a także obserwacje dóbr naturalnych przez Arild’a Vatn’a i Geoffreya Hodgsona doprowadziły do wyszczególnienia instytucji (w rozumieniu prawidłowości ludzkich działań), które umożliwiają rozwiązywanie konfliktów w społecznościach zarządzających wspólnymi dobrami, zapobiegają wyczerpaniu bądź zniszczeniu zasobu i powstrzymują działania rabunkowe. Zofia Łapniewska dzieli te instytucje na:

normy – będące nieformalnymi zwyczajami danej grupy – odzwierciedlają oczekiwania, cele i intencje osób do niej należących, mogą dotyczyć np. sposobu witania się; reguły – określają formalne działania wynikające z (nie)przestrzegania umowy pomiędzy stronami, w tym sankcje, mogą dotyczyć np. praw użytkowych; konwencje – są narzucone z góry np. język, obowiązujący strój (w tym normy społeczne), a ich zastosowanie zależy od pozycji jednostki w grupie; wspólnie budowane strategie.