thumb|Esus (rzeźba z galorzymskiego ołtarza odnalezionego w Paryżu) Esus (łac. Aesus, Hesus) – jedno z triady najważniejszych celtyckich bóstw galijskich.
Rola i znaczenie Nie jest ostatecznie rozstrzygnięty spór o istotę tego bóstwa i jego rolę w panteonie bogów celtyckich. Dawniej na podstawie najbardziej znanych wyobrażeń (z Paryża i Trewiru) uważany za boga-drwalaW tym kontekście J. Rosen-Przeworska przypomina, że późniejszy irlandzki Luchtaine syn Lugosa również występuje w roli drwala podobnej do Esusa, symbolizując odradzanie się życia (dz. cyt. w bibliografii, s. 112, 119/121). Zwraca też uwagę na związek z klanowym „drzewem życia” przedstawień na ołtarzu paryskim i trewirskim (dz. cyt., s. 141)., „brodatego i kuso ubranego jak robotnik”, a dawniej pojmowanego wprost jako opiekun lasów i płodności. Świadectwo Lukana z I stulecia n.e. wymienia go pod imieniem HesusW poemacie Pharsalia (ks. I, w. 444nn). jako jednego z głównych celtyckich bogów obok Taranisa i Teutatesa, nie podając jednak rzymskiego odpowiednika, który mógłby go bliżej określaćZdaniem J. Rosen-Przeworskiej (dz. cyt., s. 131-132) trudność w identyfikowaniu sprawia fakt, że Celtowie nie mieli bóstw podobnych grecko-rzymskim, o konkretnym zakresie władzy i działania (patronatu), a ich celtyckie atrybuty również nie były równoznaczne rzymskim.