Po wyjściu na wolność wstąpił do KPP. W 1931 wyjechał do Francji pod fałszywym nazwiskiem, ale po paru miesiącach władze francuskie deportowały go ponownie do Polski. Po sprowadzeniu z Francji żony osiedlił się w rodzinnych stronach. Będąc do września 1939 bezrobotnym, na utrzymanie rodziny zarabiał zbieraniem grzybów i domokrążnym handlem lekarstwami. Jednocześnie prowadził działalność komunistyczną. Na przełomie 1931–1932 został aresztowany za udział w zorganizowaniu strajku w kopalni „Janina” i na 6 miesięcy osadzony w krakowskim więzieniu. Ponownie aresztowany w 1936 i 1939, po czym osadzony w więzieniu w Krakowie, gdzie we wrześniu 1939 zastał go wybuch wojny. Ewakuowany z innymi więźniami w kierunku Warszawy, ciężko zachorował na zapalenie płuc i przez parę miesięcy przebywał w łódzkim szpitalu.
Po powrocie do Libiąża skontaktował się z dawnymi towarzyszami, a wiosną 1942 zorganizował w powiecie chrzanowskim pierwszą komórkę PPR, a w październiku 1942 pierwszą grupę bojową Gwardii Ludowej, tzw. grupę libiąską, która stała się zalążkiem oddziału GL im. Jarosława Dąbrowskiego. Po utworzeniu tego oddziału w maju 1943, w wyniku połączenia grupy libiąskiej z grupą mętkowską, Stanisław Baran stanął na jego czele. Dowodził wieloma akcjami bojowymi, m.in.