Arkabuzeria w znaczeniu jazdy ciężkozbrojnej typu zachodnioeuropejskiego, występowała w Rzeczypospolitej w pierwszych latach wojny z Kozakami. Liczyła wówczas ok. 1000 koni. Później tą nazwą określano również rajtarię, czyli lżejszy typ jazdy zorganizowanej według wzorów cudzoziemskich. Szlachta w 1667 domagała się całkowitego zlikwidowania jednostek rekrutujących się z cudzoziemców i dowodzonych przez oddanych królowi oficerów. Ze względu na jej dużą siłę ogniową zaczęto ją jednak rozbudowywać. Podobnie zorganizowane były chorągwie jazdy dymowej formowane na wzór jazdy pancernej.
Jazda narodowego zaciąguHusaria, pancerni i chorągwie lekkie. zorganizowana była w chorągwie o różnej liczebności: najsilniejsze husarskie od 100 do 200 koni, słabsze liczebnie pancerne (ok. 100-konne, a w okresach pokojowych 60-konne) i najsłabsze lekkie (w czasie wojny 60-100 koni). Podobnie zorganizowane były chorągwie jazdy dymowej formowane na wzór jazdy pancernej.