Egzarchat Ukraiński (ukr. Український екзархат, ros. 'Украинский экзархат) – prawosławna administratura kościelna obejmująca terytorium Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, działająca w latach 1921–1990.

Historia Okoliczności powstania Na początku XX wieku na ziemiach ukraińskich pod władzą carską sformował się ruch niższego duchowieństwa domagający się ukrainizacji struktur Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego na wskazanych terenach. Nie był on popierany przez działających tam biskupów, w większości Rosjan, monarchistów i zwolenników samodzierżawia. W efekcie mimo dążeń władz Ukraińskiej Republiki Ludowej, niższego duchowieństwa i części wiernych po ogłoszeniu niepodległości Ukrainy na jej terenie nie powstał kanoniczny autokefaliczny Kościół prawosławny. Ukraiński Autokefaliczny Kościół Prawosławny z metropolitą Bazylim Łypkowskim na czele nie spełniał kanonicznych wymogów i nie był uznawany przez inne Cerkwie. Z punktu widzenia prawosławnego prawa kanonicznego legalne administratury w Ukraińskiej SRR (eparchie tworzące Egzarchat Ukraiński) nadal prowadził Patriarchat Moskiewski.