thumb|Kajetan Kielisiński, Ubogi szlachcic
Gołota, gołota szlachecka, szlachta gołota – uboga grupa społeczna legitymująca się szlacheckim rodowodem, lecz nieposiadająca ziemi. Nie płacili podatku od majątków ziemskich, ale podlegali tak zwanemu pogłównemu generalnemuAnna Laszczuk, Szlachta województwa krakowskiego w świetle rejestrów pogłównego z 1662 roku, „Przegląd Historyczny”, nr 79/3 (1988), 425–456..
Historia W potwierdzeniu przez króla Aleksandra Jagiellończyka praw ziemi krakowskiej w 1505 roku występuje odartus alias hołota. Termin szlachta, co zgołociała, zapisany w uchwale sejmu 1578 roku oznaczał szlachtę, która sprzedała dobra ziemskie, osiadła w miastach i żyła z lichwyHenryk Wisner, Rzeczpospolita Wazów, tom III, Sławne państwo Wielkie Księstwo Litewskie, Warszawa 2008, s. 242..